Over COPD
COPD is de verzamelnaam van chronische bronchitis en longemfyseem. COPD is een chronische, ongeneeslijke aandoening aan de luchtwegen en de longen. Overmatig hoesten, hevige slijmproductie en een chronische kortademigheid zijn kenmerkende klachten.
Ziektebeeld
Het ziekteproces speelt zich bij COPD grotendeels af in de (kleinere) luchtwegen en in de longen. De mucosa is chronisch ontstoken. Bij chronische bronchitis is sprake van een permanente ontsteking van de bronchiën. Dit verhoogt de sputumproductie, wat de ademhaling belemmert. Bij longemfyseem gaan de alveoli langzaam verloren. In de beginfase van COPD neemt vooral de vorming van sputum toe en kampt de patiënt voornamelijk met hoestklachten. Wanneer de ziekte voortschrijdt, raakt de structuur van de longen beschadigd en neemt de longinhoud af. Bij ernstig COPD kan hierdoor, versterkt door een afname ademspierkracht, de longfunctie met meer dan de helft verminderen. Kortademigheid is dan de voornaamste klacht. In eerste instantie uit zich dit bij inspanning, later ook in rust. Vermoeidheid, gewichtsverlies en afname van de spierkracht komen ook veel voor. Exacerbaties hebben vaak ziekenhuisopname en verslechtering van de ziekte tot gevolg.
Hoe ontstaat COPD?
COPD ontstaat in ongeveer 80 procent van de gevallen na jarenlang roken. Bij ongeveer 15 procent van de mensen met COPD speelt langdurige blootstelling aan kleine stofdeeltjes tijdens het werk een rol. Ook kan een aangeboren enzymgebrek de oorzaak zijn van COPD. Het gaat om de aandoening Alpha-1, die zich meestal rond het dertigste levensjaar manifesteert. In sommige gevallen is slecht behandeld astma de oorzaak van COPD.
Behandeling van COPD
Behandeling van COPD leidt niet tot herstel van de normale longfunctie, maar heeft tot doel de versnelde afname van de longfunctie te verminderen. Stoppen met roken kan in elke fase van de aandoening de versnelde afbraak van de longen en longfunctie stoppen. De behandeling is erop gericht om klachten zoveel mogelijk te voorkomen en om bestaande klachten te verminderen. Het belang van leefstijlinterventies, zoals begeleiding bij het stoppen met roken, bewegingstherapie en voedingstherapie is groot. Begeleiding bij het stoppen met roken is de meest werkzame behandeling van COPD en kan het voortschrijden van de ziekte doorbreken. Bewegen, en bij ernstig COPD ook training van ademspieren, zijn belangrijk voor een goede of verbeterde conditie. Voedingstherapie, in combinatie met bewegingstherapie, helpt de neerwaartse spiraal van energietekort en ondervoeding te doorbreken. Afhankelijk van de klachten en de onderliggende mechanismen, gebruikt men medicijnen. De belangrijkste zijn luchtwegverwijders en ontstekingsremmers. Veel patiënten zijn aangewezen op een combinatie van beiden. In ernstige gevallen is zuurstoftherapie noodzakelijk.
Cijfers over COPD
In ons land hebben ruim 320.000 mensen de diagnose COPD. Dat is meer dan alle inwoners van Den Haag bij elkaar. Van die mensen weten er zo’n 300.000 nog niet dat ze COPD hebben. Ze lopen rond met een hoog risico op chronische bronchitis of longemfyseem zonder dat zij dit weten. COPD is de vierde doodsoorzaak ter wereld en zal in de toekomst nog verder klimmen op de lijst van doodsoorzaken. COPD komt meestal pas voor op oudere leeftijd, behalve als de oorzaak Alpha-1 is.
